វៀតណាមយកកោះត្រល់របស់កម្ពុជា កូនខ្មែររងទឹកភ្នែក ពេលនេះចិនបញ្ជូនកងទ័ពនិងស ព្វាវុធយ៉ាងសម្បើមទៅ ដ ណ្ដើមយកប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែលរបស់វៀតណាមវិញ…ឈឺទេ?(វីដេអូ)

វៀតណាម និងហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា បានរិះគ ន់ការធ្វើសមយុ ទ្ធយោធារបស់ចិនក្នុងតំបន់ជ ម្លោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយព្រ មានថា វាអាចប ង្កភាពតា នតឹងក្នុងតំបន់ និងប៉ះពា ល់ដល់ទំនាក់ទំនងប៉េកាំងជាមួយប្រទេសជិតខាងខ្លួន។ បន្ថែមពីប្រទេសជ ម្លោះក្នុងសំណុំរឿងដែនទឹកនេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឯណោះ បានបង្ហាញក្តីព្រួយបារ ម្ភជុំវិញទង្វើចិននេះ ហើយអះអាងថា នឹងប ង្កអស្ថិ រភាពកាន់តែខ្លាំងក្នុងតំបន់។

សមយុ ទ្ធយោធាចិនដែលគ្រោងធ្វើឡើងរយៈពេល៥ថ្ងៃ បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា នៅក្បែរប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែល (Paracel) ដែលចិននិងវៀតណាមទាមទារដូចគ្នា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អាជ្ញាធរសមុទ្រចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា។ មួយថ្ងៃក្រោយសមយុ ទ្ធយោធានេះចាប់ផ្ដើម ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម បានហៅសមយុ ទ្ធនេះជា«ការបំ ពានដែនអធិបតេយ្យវៀតណាមធ្ង ន់ធ្ងរ» ហើយអាចជះឥ ទ្ធិពលអាក្រក់លើទំនាក់ទំនងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងជាមួយអាស៊ាន។

នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដោយដកស្រង់កំណត់ទូតវៀតណាមផ្ញើទៅភាគីចិន។ ការទា មទាររបស់វៀតណាម គឺផ្អែកលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បា ប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ (UNCLOS) ។ ទាក់ទិនប ញ្ហានេះ ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម ស ង្កត់ធ្ង ន់ថា រាល់សក ម្មភាពនានា ក្នុងតំបន់សមុទ្រវៀតណាមនេះ ត្រូវតែទទួលការអនុញ្ញាតពីភាគីវៀតណាម ដូចមានចែងក្នុងអនុសញ្ញា UN។ ទោះបីគ្មានទា មទារចំណែកអ្វីក្នុងប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែល រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន លោក Delfin Lorenzana បានរិះគ ន់ចិនក្នុងវេទិកាសន្តិសុខមួយថា ការធ្វើសមយុ ទ្ធយោធាក្នុងតំបន់ជ ម្លោះនេះ គឺហួសព្រំដែនទឹកខ្លួន ហើយនេះគឺជាអំពើប ង្ករឿង និងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។

មែនទែនទៅ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ និងក្រុងម៉ានីល គឺជាប្រទេសទា មទារដែលហ៊ានរិះគ ន់ចិនខ្លាំងៗ ដោយពួកគេមើលឃើញថា ចិនបន្តព ង្រីកដែនឥទ្ធិព លខ្លាំងជ្រុលក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយបំ ពានព្រំដែនដែលមានចែងក្នុងច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ។ ដោយផ្អែកលើយុត្តាធិការប្រវត្តិសាស្ត្រ ចិនទា មទារជាង៨០ភាគរយនៃសមុទ្រនេះ។

ក្រៅពីវៀតណាម និងហ្វីលីពីន ប្រជាជាតិផ្សេងទៀតដែលទា មទារ ចំណែកពួកគេក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺមានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងកោះតៃវ៉ាន់។ សហរដ្ឋអាមេរិកដែលពុំមែនជាប្រទេសជ ម្លោះក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានបង្ហាញក ង្វល់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ចិនលើកនេះដែរ។ ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក បញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូច្នេះថា៖«ការរៀបចំសមយុ ទ្ធយោធាក្នុងដែនដីជ ម្លោះក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺប៉ះពា ល់ដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងក្នុងគោលដៅបន្ធូរប ន្ថយភាពតានតឹងនិងរក្សាស្ថិរភាព(តំបន់)»។

កន្លងទៅ អាមេរិក បានចោ ទចិនថា ធ្វើយោធូបនីយកម្មក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយព្យាយាមសម្ញែងសាច់ដុំដើម្បីស ម្លុតប្រទេសជិតខាងខ្លួនក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលហ៊ានទាញយកធនធានធម្មជាតិក្នុងសមុទ្រនេះ។ សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាតំបន់សម្បូរដ៏ធនធានធម្មជាតិនិងផ្លូវទឹកពាណិជ្ជកម្មដ៏មមាញឹកគឺជាអាទិភាពយុ ទ្ធសាស្ត្រគោលមួយសម្រាប់ចិន។

តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៥មក ចិនបានសាងសង់កោះ សិប្បនិម្មិតចំនួន៧ក្នុងប្រជុំកោះ Spratly និងធ្វើទំនើបកម្មលើកងទ័ពជើងទឹករបស់យោធា ដែលផ្ដោតសំខាន់លើការព ង្រឹងវត្តមានខ្លួនក្នុងតំបន់ជ ម្លោះនេះ។ ក្រៅពីចិន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន តៃវ៉ាន់ និងវៀតណាមដែលទា មទារដែនអធិបតេ យ្យក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឥណ្ឌូណេស៊ីដែលពុំមែនជាប្រទេសទា មទារ ក៏មានជ ម្លោះដាច់ដោយឡែកជាមួយប៉េកាំង ជុំវិញផ្នែកនៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដា ច់មុខរបស់ខ្លួន (EEZ) ។

រឿងដែលប៉ះពា ល់ប្រយោជន៍រដ្ឋាភិបាលហ្សាការតានៅត្រង់ចំណុចថា ចិនទា មទារទឹកដីតាមបន្ទាត់៩ឆ្នូត(Nine-dash line) ដែលយកជាកម្មសិទ្ធិដែនទឹកស្ទើរទាំងស្រុងក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងរាប់ទាំងផ្នែកនៃ EEZ របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី៕ប្រភព៖My Bozz ចុចត្រង់នេះដើម្បីចូលទៅអានពត៌មានប្រភពដើម។ចុច។

(វីដេអូ)

Related posts

Leave a Comment